De waarde van Bitcoin vs. de waarde van Euro

Vaak wordt gevraagd waarom Bitcoin waarde heeft. Dat is heel simpel: omdat wij dat geloven. Dit is niet anders voor de waarde van de Euro of de Dollar. De waarde van deze valuta is ook al lang niet meer gekoppeld aan iets tastbaars. Het werkt puur op basis van vertrouwen. Maar hoe groot is ons vertrouwen precies? Dat is een interessante vraag.

Om hier een zinnig antwoord op te geven wordt de "echte" waarde van de valuta vergeleken met de marktwaarde die ze vertegenwoordigen. Om tot een passende vergelijking te komen doen we dit voor een biljet van €50,- en voor 1 Bitcoin.

De waarde van een €50,- biljet

De exacte waarde van een Euro biljet is nogal in mysterie gehuld. De Europese of Nederlandse Centrale Bank doet hier geen concrete uitspraken over. Begrijpelijk. Gelukkig zijn de jaarverslagen van beide banken openbaar inzichtelijk. Wie daar met een kritisch oog doorheen bladert kan al snel een redelijke inschatting maken. Voor de productie van Euro bankbiljetten is het zo dat de nationale centrale banken de kosten dragen voor het produceren van de bankbiljetten. De Europese Centrale Bank (ECB) neemt een klein aandeel van de overkoepelende kosten op zich.

Uit het jaarverslag van de Nederlandse Centrale bank1) blijkt dat er in 2016 een kostenpost van 39 miljoen is opgevoerd voor het produceren van bankbiljetten. Uit cijfers van de Europese Centrale Bank volgt2) dat Nederland in het jaar 2016 uitsluitend biljetten van €50 heeft geleverd. Als we de jaarrekening van de Nederlandse Bank er opnieuw op naslaan3) dan zien we dat er minimaal4) 482 miljoen nieuwe biljetten van €50 zijn geproduceerd. Daarnaast draagt de ECB nog een kostenpost van 8,3 miljoen5) voor het transport en de distributie van de nieuwe biljetten. Laten we voor het gemak zeggen dat deze kosten volledig door de Nederlandse belastingbetaler worden gedragen.

De totale kosten voor de productie van 482 miljoen bankbiljetten worden daarmee in totaal geraamd op €47,3 miljoen. Dit levert een kostprijs van €0,10 op! Een dubbeltje! De banken verkopen deze biljetten vervolgens aan de Europese bevolking voor ruim 500x deze prijs!

een overzicht van de totale kosten voor het produceren van nieuwe bankbiljetten van 50 Euro
een overzicht van de totale kosten voor het produceren van nieuwe bankbiljetten van 50 Euro

De waarde van 1 Bitcoin

We maken nu hetzelfde sommetje voor de kostprijs van 1 Bitcoin. Ook hier is niet zo snel één getal aan te hangen. We zullen het dus moeten doen met een benadering. In de "productie" van Bitcoin zit een zeker gelukselement verborgen. Het gaat immers om het raden van een code. waarvoor de beloning een aantal nieuwe Bitcoins is. Als meer mensen mee gaan doen met het raden van de code wordt de concurrentie groter en stijgt de kostprijs van 1 Bitcoin. Er is dan meer rekencapaciteit nodig om de concurrentie te snel af te zijn en 1 Bitcoin te bemachtigen.

Er wordt verondersteld dat er met de meest geavanceerde hardware op de markt naar Bitcoins te delven. Dit is gelijktijdig de meest krachtige en de meest energie-zuinige apparatuur beschikbaar. Deze hardware (een Antminer S9) levert 14 TH/s (14 TerraHash per seconde. Oftewel: het apparaat kan 14 duizend miljard codes per seconde raden). Het energie verbruik op deze snelheid is 1373 Watt.

Een snelle som met deze rekencapaciteit laat zien dat, afvankelijk van de concurrentie op het moment van schrijven, er ongeveer 0.00313 Bitcoin per dag bijgeschreven wordt. Op dit tempo zijn er +/- 319 dagen nodig om uiteindelijk 1 Bitcoin te bemachtigen. De energiekosten die er mee gepaard gaan om de apparatuur 319 dagen draaiende te houden tegen 1375 Watt worden (zeer optimistisch) geraamd op €736,-

Behalve de energiekosten moet de apparatuur ook nog aangeschaft worden. De bovengenoemde Antminer S9 gaat over de toonbank voor zo'n €1400,- (inclusief toebehoren). Als we veronderstellen dat de apparatuur zo'n 2,5 jaar mee gaat (wat ook weer een redelijk optimistische aanname is: de apparatuur draait 24/7 op vol vermogen) komt daar nog een post van €490,- per Bitcoin bij.

Als we er van uit gaan dat er géén kosten gerekend worden voor onderhoud, vervangende onderdelen, manuren of wat dan ook wordt de totale kostprijs van één Bitcoin (in een zéér optimistisch scenario) geraamd op €736 + €490 = €1226,- per Bitcoin. De marktwaarde van Bitcoin is om en nabij de €3600,- op het moment van schrijven: een verschil van nog geen factor 3.

Conclusie

Zowel de Euro als Bitcoin berusten beide op hetzelfde systeem: het vertrouwen van de gebruiker. De Euro vraagt echter aanzienlijk meer vertrouwen van de gebruiker dan Bitcoin: de echte waarde van het bankbiljet ligt immers gruwelijk ver bij de waarde van €50 vandaan die wij er aan toekennen. Bij Bitcoin is dit gat aanzienlijk veel kleiner en liggen de echte en de toegekende waarde redelijk dicht bij elkaar. Het wordt steeds duidelijker waarom Bitcoin razend snel terrein wint. In welke van de twee vertrouw jij liever? Ik weet het wel!

Referentielijst: